Landvarsla við Breiðafjörð 2020 - lokaskýrsla

Landvarsla við Breiðafjörð 2020

Vorið 2020 úthlutaði umhverfis- og auðlindaráðuneytið aftur fjármagni til landvörslu á svæðinu sem nægði til sextán vikna landvörslu. Umhverfisstofnun sá um skipulagningu og framkvæmd verkefnisins í samstarfi við Breiðafjarðarnefnd. Sveitarfélögum á verndarsvæðinu var tilkynnt um að landvarsla væri fyrirhuguð og voru þrír landverðir ráðnir til starfa, mislengi eftir þörfum hvers svæðis fyrir sig.

 

Landverðir sinntu hefðbundnum skyldum eftir því sem við átti, auk þess að vinna að stefnumótun vegna framtíðarlandvörslu. Við skipulagningu starfanna var lögð rík áhersla á að landverðir öfluðu sér upplýsinga og kæmu með tillögur að úrbótum, einkum með það fyrir augum að svara þeim spurningum sem ósvarað var eftir landvörsluna árið á undan.

Í stuttu máli er niðurstaða verkefnisins 2020 sú að tilefni sé til að halda landvörslu við fjörðinn áfram, sér í lagi í Flatey. Þó skal undirstrikað að sumarið 2020 var síður en svo dæmigert, þó nær sé óþarfi að taka fram.

Landvarsla við Breiðafjörð 2020 - lokaskýrsla
Búsvæðanotkun fiskseiða - frumskýrsla

Búsvæðanotkun fiskseiða

Breiðafjarðarnefnd styrkti rannsóknasetur Háskóla Íslands á Vestfjörðum til rannsókna á búsvæðanotkun fiskseiða. Markmið verkefnisins var að kanna hvort gróin svæði, t.d. þang, þari og marhálmur, innarlega í Breiðafirði séu mikilvæg búsvæði seiða.

Notaðar voru veiðitölur, köfunarsnið, greiningar á magainnihaldi og stöðugum efnasamsætum til að meta notkun algengra tegunda seiða, t.d. þorsks og ufsa, á mismunandi botngerðum á innanverðum Breiðafirði. Áhersla var lögð á að meta mikilvægi þara, þangs og marhálms. Frumskýrslu um verkefnið var skilað til Breiðafjarðarnefndar í júní 2020 undir heitinu: „Uppruni fæðu fiskisamfélaga í Breiðafirði“. Höfundar skýrslunnar eru Guðbjörg Ásta Ólafsdóttir og Anja Nickel. Helstu niðurstöður verkefnisins eru eftirfarandi:

  • Veiðitölur og köfunarsnið sýna að 0+ þorsk- og ufsaseiði nýta þara og þangbreiður sem búsvæði en 1+ þorskseiði finnast helst í þara. Líklega eru búsvæðin nýtt til afránsvarnar.
  • Greiningar á stöðugum efnasamsætum benda til að þorskseiði séu nokkuð staðbundnari en ufsaseiði séu hreyfanlegri.
  • Upprunarakning á kolefni í öllum veiddum fiskum bendir til mikilvægis sviflægrar framleiðslu, sérstaklega í innanverðum Breiðafirði. Botnlæg framleiðsla er þó mikilvægari í fæðu stærri fiska t.d. 1+ þorskseiða.

Höfundar skýrslunnar taka fram að þær niðurstöður sem þar eru kynntar gefi mikilvæga grunnþekkingu á vistfræði fiskisamfélaga á strandsvæðum Breiðafjarðar. Bæði vænt og óvænt mynstur fæðunáms og fæðutengsla hafi komið fram. Þá hafi verkefnið lagt grunn að notkun stöðugra efnasamsæta og jafnvel talningu einstakra fæðutegunda til að vakta vistkerfi Breiðafjarðar. Höfundar leggja þó áherslu á að umfang verkefnisins og sýnatöku var lítið og telja mikilvægt að verkefninu verði fylgt eftir með frekari rannsóknum á sama sviði.

Búsvæðanotkun fiskseiða - frumskýrsla
Fræðsluefni um fjörur

Fræðsluefni um fjörur

Breiðafjarðarnefnd styrkti Svæðisgarðinn Snæfellsnes og Sjávarrannsóknasetrið Vör til þess að vinna að gerð fræðsluefnis um fjörur.

Verkefnið var unnið að frumkvæði Svæðisgarðsins sem fékk starfsfólk Varar og Hafrannsóknarstofnunar í Ólafsvík með sér í lið.

Afraksturinn er tvíblöðungur sem meðal annars er byggður á fjöruvísi Erlings Haukssonar. Fjallað er um fjöruna almennt og undirbúning fjöruferða, frætt um sjávarföll og grein gerð fyrir nokkrum tegundum fjörugerða. Efnið mun nýtast sem kennsluefni í skólum við Breiðafjörð og víðar auk þess sem það mun gagnast fjömörgum öðrum, svo sem íbúum, ferðaþjónustunni og öllum áhugasömum um fjöruferðir.

Fræðsluefni um fjörur
Landvarsla við Breiðafjörð 2019 - lokaskýrsla

Landvarsla við Breiðafjörð 2019

Umhverfis- og auðlindaráðuneytið veitti fjármagni til landvörslu á verndasvæði Breiðafjarðar árið 2019.

Landvarslan var undirbúin í samstarfi Umhverfisstofnunar og Breiðafjarðarnefndar en Umhverfisstofnun sá um framkvæmd verkefnisins. Landvörður starfaði á svæðinu á haustmánuðum 2019 og sá meðal annars um að ástandsmeta valin svæði.

Í mars 2020 gef Umhverfisstofnun út lokaskýrslu með niðurstöðum. Meginniðurstaða verkefnisins er sú að tryggja þarf landvörslu á svæðinu til frambúðar, þá helst yfir sumartímann.

Landvarsla við Breiðafjörð 2019 - lokaskýrsla